Wat is de UGR waarde?

De afkorting UGR komt van Unified Glare Rating. De UGR waarde is een getal dat aangeeft in welke mate armaturen en hun werking in de ruimte lichthinder veroorzaken vanuit de ooghoogte en kijkrichting van de gebruiker. De UGR-waarde kan in de praktijk niet ineens gemeten worden. Toch is het erg vervelend als deze verblinding zich voordoet. Naast het direct verblinden door het kijken in een lichtbron is het ook mogelijk om indirect te worden verblind. De reden van indirecte verblinding kan bijvoorbeeld het weerkaatsen van licht zijn.

De nieuwe Europese aanbevelingen voor binnenverlichting NEN-EN 12464-1 geeft in tabellen UGR-waarden voor vele soorten ruimten, gebaseerd op een in lengte en breedte regelmatig patroon van armaturen. De armaturen fabrikant moet per armatuur een tabel leveren waarop u de UGR-waarde in uw project kunt aflezen. In deze tabellen zijn de UGR-waarden af te lezen voor specifieke situaties, let op het kiezen van de juiste reflectiefactoren, en de juiste afmetingen van de ruimte.

Hoe bereken je UGR waarde 

Een UGR waarde berekenen we om te kunnen bepalen hoeveel sprake er is van verblinding. Dit beïnvloed het werk. Het is dan ook van belang om hier bij het intekenen van de armaturen in een lichtplan, rekening mee te houden. Diverse factoren beïnvloeden deze waarde. Als er witte muren zijn in een kantoor, dan reflecteert dat het licht. Dit heet ‘luminantie’ en zorgt voor extra verblinding. Ook de ruimte zelf heeft invloed op de UGR waarde. Natuurlijk heeft ook de positie van de armaturen invloed op de mate van verblinding. Als u vanaf uw bureau recht in een lamp boven u kijkt, dan wordt uw zicht belemmerd. Dit kunnen we voorkomen door goed na te denken over de plaats van de armaturen. Ook is het belangrijk om ze qua hoogte goed af te stellen.

Hoge UGR waarden betekenen veel verblinding. Dit kan bij industriewerk geen kwaad, de arbo norm ligt daar dan ook veel hoger dan bij een architectenbureau omdat daar veel precies werk wordt gedaan. In ruimten waar technisch tekenen centraal staat, ligt de UGR waarde dan ook op <16. Bij standaard kantoorwerk ligt de norm wat hoger: <19.

Hieronder de gemiddelde UGR waarden volgens de NEN-EN 12464-1:

  • Kantoor werk UGR <19
  • Tekenkamer UGR <16
  • Circulatiegebieden en gangen UGR <28
  • Gemiddeld industrie werk UGR <25
  • Fijn industrie werk UGR <22
  • (Verschillen in UGR <1,0 zijn niet zichtbaar)

Ook goed om te weten…

Er zijn twee soorten verblinding: directe verblinding en indirecte verblinding. In het voorbeeld van hierboven is sprake van directe verblinding want de lamp die boven het bureau is bevestigd, zorgt voor verblinding. Het kan ook zo zijn dat er licht van een bepaald oppervlak direct weerkaatst, dat is dan indirecte verblinding.

Veel van onze fabrikanten geven per armatuur de reflectiewaarde aan. Plafonds hebben bijvoorbeeld een waarde van 0.70. Hier kunnen we bij het maken van het lichtplan rekening mee houden.