Vervangen van verlichting is noodzakelijk in gebouwen met TL of verouderde verlichting. Onderdelen zijn niet meer leverbaar, het energieverbruik ligt hoog en de installatie voldoet niet meer aan de actuele normen. Voor het vervangen zijn er twee routes. Bij vernieuwing vervangt u het volledige armatuur. Bij vernieuwing vervangt u het volledige armatuur. Bij refit blijft de bestaande behuizing hangen en gaat alleen de techniek eruit. In deze blog leest u wat beide routes inhouden en wanneer welke keuze past bij uw lichtproject.
Voor kantoren groter dan 100 m² geldt sinds 2023 minimaal energielabel C. Na 2030 wordt vastgelegd welke energieprestatie gebouwen in 2050 moeten halen. Daarnaast geldt de energiebesparingsplicht en vragen opdrachtgevers steeds vaker om BREEAM-certificering en milieuprestatiegegevens. Ook de CSRD-wetgeving en de MPG vragen om aantoonbare emissiereductie. Vervangen is daarmee geen vrijblijvende keuze meer.
Daar komt bij dat de winst aanzienlijk is. Per project verlaagt de stap van conventioneel naar LED het energieverbruik tot 55%. Met aanwezigheids- en daglichtregeling loopt dat op tot 85%. Daarnaast ligt de levensduur van TL-buizen op 10.000 tot 20.000 branduren, tegenover 50.000 tot 100.000 branduren voor LED.
Voor een utiliteitsproject zijn er twee routes: de armaturen volledig vernieuwen of de bestaande behuizingen circulair ombouwen, ook wel refit genoemd. Beide routes leiden tot een installatie die aan de norm voldoet. Het verschil zit in materiaalgebruik. Wat de beste keuze is voor uw utiliteitsproject hangt af van de staat van de armaturen en de duurzaamheidsambities. Hieronder leggen wij de verschillen naast elkaar.
Circulair ombouwen past wanneer de bestaande behuizing nog functioneel is en hergebruikt kan worden. Bij deze route blijven de metalen behuizing en, indien mogelijk, de reflector behouden. Alle technische componenten gaan eruit. Denk aan de TL-buis, het voorschakelapparaat en de bedrading. Die worden vervangen door nieuwe LED-technologie. Daardoor zijn de lichtkwaliteit en de levensduur vergelijkbaar met een nieuw armatuur. De levensduur van het armatuur wordt zo met tot 20 jaar verlengd.
Ook de certificering blijft geborgd. Een circulair armatuur krijgt een standaard CE-keurmerk en daarnaast is ENEC mogelijk. Daarmee is aantoonbaar dat de omgebouwde installatie aan de gestelde eisen voldoet.
Het verschil in CO₂-uitstoot is aanzienlijk. Doordat de behuizing niet opnieuw geproduceerd hoeft te worden, ligt de uitstoot 50 tot 60% lager dan bij volledige vernieuwing. Per armatuur gaat het om een besparing van 32,4 kg CO₂. Bij een bandrasterarmatuur van 1200 mm blijft de uitstoot beperkt tot 22,4 kg, tegenover 54,8 kg voor een nieuw armatuur. Voor een armatuur van 1500 mm is het verschil groter: 23,5 kg tegenover 62,5 kg.
Het Deltion College in Zwolle koos om die reden voor deze aanpak. De verlichting in het gebouw wordt daar niet vervangen, maar opgewaardeerd met hergebruik van de bestaande armaturen. Hoe dat traject verloopt, ziet u in de video over de circulaire lichtrenovatie van het Deltion College.
Volledig vervangen is de meest toegepaste route. Bij nieuwe armaturen liggen de lichttechnische gegevens, de normtoets en de garantietermijn vooraf vast, waardoor het lichtplan zich eenvoudig laat onderbouwen. Dat weegt zwaar wanneer vroeg in het traject zekerheid nodig is over prestaties en oplevering.
Ook de staat van de bestaande armaturen weegt mee. Is de behuizing beschadigd, de ophanging versleten of het armatuur aan het einde van zijn technische levensduur, dan levert ombouwen geen bruikbaar resultaat op. Hetzelfde geldt wanneer de plafondindeling wijzigt: passen de bestaande armaturen niet in het nieuwe raster, dan is één-op-één vervangen de logische route.
Het begint met het in kaart brengen van de bestaande situatie. Daaruit blijkt welke armaturen er hangen en wat de staat van de behuizing en de bekabeling is. Bij grotere of complexe locaties gebeurt dat met een digitale lichtscan, waarmee alle ruimtes in één bezoek worden vastgelegd. Op basis daarvan wordt een representatief armatuur omgebouwd als sample. Die test laat zien of ombouw technisch haalbaar is en welk lichtresultaat het oplevert. Pas dan is te beoordelen of hergebruik op schaal een reële route is.
Het volledige traject van lichtinventarisatie staat beschreven in de blog lees hier verder.
Een vervangingstraject begint met een analyse van de bestaande armaturen. Op basis daarvan volgt het advies. Bij circulair ombouwen wordt het volledige proces verzorgd, van het verwijderen van de oude componenten tot het testen en certificeren van de vernieuwde armaturen.
Heeft u een project waarbij verlichting vervangen moet worden? Neem contact op, onze engineers staan voor u klaar.
U kunt vrijblijvend een offerte of advies aanvragen.
Onze engineers staan altijd voor u klaar.
