De eisen aan energielabel A voor kantoren, zorginstellingen en onderwijsgebouwen worden stap voor stap strenger. Voor kantoren geldt sinds 2023 minimaal label C. Na 2030 wordt vastgelegd hoe energiezuinig gebouwen moeten zijn, met als doel dat alle gebouwen in 2050 emissievrij zijn. Een hoog energielabel wordt daarmee steeds belangrijker, zowel om energiekosten te verlagen als ter voorbereiding op die regelgeving. In dit kennisartikel leggen wij uit wat energielabel A inhoudt, met de focus op kantoren en met zorg en onderwijs als vergelijking, welke eisen per type gebouw gelden en hoe slimme verlichting daaraan bijdraagt.
Het energielabel geeft aan hoe energiezuinig een gebouw is. De schaal loopt van G (zeer onzuinig) tot A (zeer zuinig). Energielabel A staat voor een zeer energiezuinig gebouw. Vanaf bouwjaar 2026 krijgt emissievrije nieuwbouw de aanduiding A0, oftewel een Zero Emission Building.
De grenswaarden voor de labels verschillen per type gebouw. Een kantoor, zorginstelling en onderwijs hebben elk een eigen gebruikspatroon, andere gebruikstijden en andere installaties. Daarom is voor elke gebruiksfunctie een eigen tabel met grenswaarden vastgesteld, uitgedrukt in primair fossiel energiegebruik in kWh/m² per jaar.
Na 2030 wordt vastgelegd welke energieprestatie gebouwen in 2050 moeten halen. Tot die tijd geeft de renovatiestandaard al een indicatie per gebruiksfunctie. Dit is een vrijwillige richtlijn van RVO, die aangeeft welk energielabel een gebouw al zou moeten hebben om in 2050 nog te voldoen. Een gebouw dat hier nu al aan voldoet, is voorbereid op die toekomstige eindnorm en hoeft minder te rapporteren in het kader van de informatieplicht energiebesparing.
Een kantoor is doorgaans op werkdagen overdag in gebruik en heeft daardoor relatief strenge grenzen. Voor kantoren groter dan 100 m² geldt sinds 2023 bovendien minimaal label C als wettelijke ondergrens.
| Label | Kantoor (kWh/m²·jr) |
|---|---|
| A+++ (indicatie renovatiestandaard) | 40,01 – 80,00 |
| A | 160,01 – 180,00 |
| C | 200,01 – 225,00 |
Bron: Omgevingsregeling (wetten.overheid.nl)
Binnen de zorg gelden twee aparte grenswaarden. Een zorggebouw zonder bed, zoals een huisartsenpraktijk, lijkt qua gebruik op een kantoor en kent daardoor lagere grenswaarden. Een zorggebouw met bed, zoals een ziekenhuis of verpleeghuis, is continu bezet en gebruikt veel meer energie. De grenzen liggen daar dan ook hoger.
| Label | Zorg zonder bed (kWh/m²·jr) | Zorg met bed (kWh/m²·jr) |
|---|---|---|
| A+++ (indicatie renovatiestandaard) | 45,01 – 90,00 | – |
| A++ (indicatie renovatiestandaard) | – | 180,01 – 270,00 |
| A | 180,01 – 210,00 | 360,01 – 430,00 |
| C | 230,01 – 260,00 | 470,01 – 530,00 |
Bron: Omgevingsregeling (wetten.overheid.nl)
Voor onderwijs is de eis minder streng dan voor kantoren, doordat een school door de hoge bezetting van lokalen meer energie per vierkante meter gebruikt.
| Label | Primair fossiel energiegebruik (kWh/m²·jr) |
|---|---|
| A+++ (indicatie renovatiestandaard) | 50,01 – 100,00 |
| A | 200,01 – 235,00 |
| C | 260,01 – 295,00 |
Bron: Omgevingsregeling (wetten.overheid.nl)
Verlichting telt mee in het primair fossiele energiegebruik waarop het energielabel is gebaseerd en kan in een utiliteitsgebouw een aanzienlijk deel van het elektriciteitsverbruik uitmaken. Een lager verbruik voor verlichting verlaagt dus direct de waarde waarop de labelklasse wordt berekend. Op een aantal manieren is hier winst te halen:
Welke maatregelen het meeste opleveren, verschilt per gebouw en per situatie. Bij nieuwbouw telt verlichting al vanaf het ontwerp mee in de energieprestatieberekening. Door in die fase te kiezen voor armaturen met een laag geïnstalleerd vermogen en de verlichting per zone in te delen, blijft het energiegebruik laag. Met direct geïntegreerde lichtsturing draagt verlichting vanaf de oplevering bij aan een hoog energielabel.
In een renovatieproject is de overstap naar LED een van de eenvoudigste ingrepen om het energiegebruik te verlagen. Het vervangen van bestaande TL-verlichting door LED en het toevoegen van draadloze lichtsturing kan vaak zonder hak- en breekwerk. In ‘Hoe pakt u de renovatie van verlichting slim aan?’ leest u hoe zo’n traject verloopt.
Slimme lichtsturing brengt deze maatregelen samen in één systeem. De verlichting wordt geprogrammeerd om automatisch te schakelen en te dimmen. Dit gebeurt op basis van aanwezigheid en de hoeveelheid daglicht, zodat licht alleen brandt waar en wanneer het nodig is.
Een draadloos systeem zoals Casambi regelt het schakelen en dimmen zonder kabels. Het systeem kan ook samenwerken met andere gebouwsystemen, zoals verwarming, ventilatie en koeling. Er is geen extra bekabeling nodig, waardoor het systeem in bestaande gebouwen past zonder grote aanpassingen. Het gebouw kan daarbij in gebruik blijven. Zo wordt slimme lichtsturing een praktische stap richting een hoger energielabel, in zowel nieuwbouw als renovatie.
U kunt vrijblijvend een offerte of advies aanvragen.
Onze engineers staan altijd voor u klaar.
